Vervallen wettelijke vakantiedagen bij ziekte?

Voor vakantiedagen gelden verschillende termijnen waarbinnen je ze moet opnemen. We maken onderscheid tussen ‘vervallen’ en ‘verjaren’. Bij vervallen verlies je jouw vakantiedagen definitief. Bij verjaring blijft je recht op de vakantiedagen bestaan, maar je werkgever kan zich verweren tegen het alsnog opnemen ervan.

Wettelijke vakantiedagen

Hoofdregel: 1 jaar

Voor wettelijke vakantiedagen geldt in de praktijk een termijn van 1 jaar om ze op te nemen. De wet zegt: ze vervallen 6 maanden na het jaar waarin je ze opbouwt, maar omdat de termijn pas start op 1 januari, heb je in totaal één jaar om ze te gebruiken.

Een voorbeeld: de wettelijke vakantiedagen uit 2025 moet je opnemen voor 1 juli 2026. Neem je ze niet op tijd op? Dan vervallen ze automatisch.

Uitzondering: 5 jaar (!!!)

Kun je aantonen dat je redelijkerwijs niet in staat was om je vakantiedagen op te nemen? Dan geldt de verjaringstermijn van 5 jaar. In die periode kan je werkgever ze niet zomaar laten vervallen.

Denk even aan 2 situaties die veel vaker voorkomen dan je denkt.

1. Je lag eruit door ziekte

De bedrijfsarts zei nog: jij hoeft (nog) niet te re-integreren. Vakantie opnemen was überhaupt niet mogelijk.

Zelfs als je wél een klein beetje re-integreert – bijvoorbeeld één of twee korte dagen per week of alleen aangepast werk – kan het in de praktijk onmogelijk zijn om vakantie op te nemen.

Want als je vrij neemt, val je terug in je herstel en kun je minder re-integreren. In zulke gevallen kun je beargumenteren dat je feitelijk geen reële kans had om vakantie op te nemen.

2. Je zat muurvast in je werk

Zó druk dat je niet eens tijd had om vrij te plannen.

Misschien draaide je maandenlang overuren, moest je telkens inspringen voor zieke collega’s of waren er belangrijke deadlines die “niet konden wachten”. Elke keer als je vroeg om een paar dagen vrij, kreeg je te horen: “Nu komt het niet uit, plan het later maar.”

Waarom dit je serieus geld kan opleveren

In beide gevallen geldt: geen 1-jaarstermijn, maar een 5-jaarstermijn. Dat betekent dat vakantiedagen niet na een jaar verdwijnen, maar jarenlang blijven staan. Bij ontslag – en zeker na 2 jaar ziekte – moet je werkgever die dagen uitbetalen.

En we hebben het hier niet over een paar tientjes:

• Gemiddeld uurloon: € 25 bruto
• Eén vakantiedag (8 uur) kost je werkgever dus € 200 bruto
• 20 vakantiedagen = € 4.000 bruto
• 40 vakantiedagen = € 8.000 bruto

Zulke aantallen zien we in de praktijk regelmatig. Het verschil tussen de 1-jaar- en de 5-jaarstermijn kan je dus letterlijk duizenden euro’s schelen.

Daarom: laat dit altijd checken vóórdat je tekent.

Bovenwettelijke vakantiedagen

Voor bovenwettelijke vakantiedagen geldt een verjaringstermijn van 5 jaar. Heb je in 2024 bovenwettelijke vakantiedagen opgebouwd? Dan heb je tot en met 31 december 2029 de tijd om deze op te nemen. Daarna zijn ze verjaard.

Opbouw en opname tijdens ziekte

Tijdens ziekte bouw je dus gewoon vakantiedagen op, net als gezonde werknemers. Dit geldt zowel voor wettelijke als bovenwettelijke vakantiedagen. Ook als je maar gedeeltelijk arbeidsgeschikt bent of aangepast werk doet, behoud je je volledige recht op vakantiedagen.

Ook tijdens ziekte kun je vakantie opnemen. De belangrijkste regels hiervoor zijn:

• Je hoeft tijdens je vakantie niet te re-integreren of beschikbaar te zijn voor aangepast werk.
• Als je werkgever dat wil, overleg je met de bedrijfsarts of vakantie je herstel niet belemmert.
• Je werkgever moet je een reële kans geven om vakantie op te nemen.
• De normale regels voor het aanvragen van vakantie blijven gelden.

Soms ben je door je ziekte echter niet in staat om vakantie op te nemen. De wet beschermt je in die situatie tegen het vervallen van je wettelijke vakantiedagen na 6 maanden.

Leuk, die vakantiedagen bij ziekte. Maar wat moet je als je een vaststellingsovereenkomst bij burn-out of een VSO na 2 jaar ziekte ontvangt? Daar helpen we je natuurlijk óók mee.

Als werknemer heb je recht op vakantie. Tijdens je vakantie betaalt je werkgever je loon door. De wet regelt hoeveel vakantiedagen je minimaal krijgt en wanneer deze dagen vervallen als je ze niet opneemt. Deze basisregels gelden voor alle werknemers, maar er zijn speciale bepalingen als je ziek bent.

Opbouwen van vakantiedagen

Over ieder gewerkt uur bouw je vakantie op. Volgens de wet heb je recht op 4 keer het aantal uren dat je per week werkt. Bij een fulltime dienstverband van 40 uur per week heb je dus recht op minimaal 160 vakantie-uren (20 vakantiedagen) per jaar. Dit zijn je wettelijke vakantiedagen.

Veel werkgevers geven meer vakantiedagen dan het wettelijke minimum. Deze extra dagen noemen we bovenwettelijke vakantiedagen.

Verschil tussen wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen

De belangrijkste verschillen tussen wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen zijn:

• Wettelijke vakantiedagen zijn het minimum waar je volgens de wet recht op hebt.
• Bovenwettelijke vakantiedagen zijn extra dagen die je werkgever je geeft via je arbeidsovereenkomst of cao.
• Voor wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen gelden verschillende vervaltermijnen.
• Bovenwettelijke vakantiedagen kun je laten uitbetalen, wettelijke vakantiedagen niet.

Heb je vrijstelling van werk en vraagt je werkgever om je vakantie in te leveren? Dan moet je dit artikel lezen. En zet jouw werkgever je onder druk tijdens ziekte? Hier zijn 11 tips.

Verval van vakantiedagen bij ziekte

De Hoge Raad heeft belangrijke uitspraken gedaan over het vervallen en verjaren van vakantiedagen bij ziekte. De Hoge Raad heeft beslist dat het belangrijk is of je wel of niet kunt re-integreren:

Als je volgens de bedrijfsarts kunt re-integreren:

• Je kunt dan ook vakantie opnemen.
• De normale vervaltermijn van 6 maanden voor wettelijke vakantiedagen geldt.
• Je moet wel een reële kans krijgen om je vakantie op te nemen.

Als je volgens de bedrijfsarts niet kunt re-integreren:

• Je bent dan redelijkerwijs niet in staat om vakantie op te nemen.
• De vervaltermijn van 6 maanden geldt niet.
• In plaats daarvan krijg je de langere verjaringstermijn van 5 jaar.

Voor de beoordeling of je in staat bent vakantie op te nemen, is het oordeel van de bedrijfsarts beslissend. Het maakt niet uit of je daadwerkelijk re-integreert. Beslissend is of je volgens de bedrijfsarts kunt re-integreren.

Gevolgen van langdurige ziekte voor je vakantiedagen

Samenvattend betekent dit voor je vakantiedagen bij langdurige ziekte:

• Je blijft vakantiedagen volledig opbouwen.
• Je kunt ook tijdens ziekte vakantie opnemen als dit je herstel niet belemmert.
• Kun je re-integreren? Dan vervallen je wettelijke vakantiedagen na 6 maanden.
• Kun je niet re-integreren? Dan verjaren je wettelijke vakantiedagen bij ziekte pas na 5 jaar.
• Voor bovenwettelijke vakantiedagen geldt altijd de verjaringstermijn van 5 jaar.

Je werkgever moet je op tijd informeren dat je vakantiedagen dreigen te vervallen of verjaren. Hij moet je ook een reële kans geven om de dagen nog op te nemen. Doet je werkgever dit niet? Dan komen je vakantiedagen niet te vervallen of te verjaren.

Het is nog niet helemaal uitgekristalliseerd wanneer een werkgever ‘op tijd’ heeft geïnformeerd. Wel is duidelijk dat dit ruim voor de verval- of verjaringsdatum moet zijn, zodat je nog echt gebruik kunt maken van je vakantiedagen.

De regels over het vervallen van vakantiedagen bij ziekte zijn complex. Vooral als je langdurig ziek bent, is het belangrijk je rechten te kennen. Overweeg juridisch advies als:

• Je werkgever zegt dat je vakantiedagen zijn vervallen of verjaard zonder je te waarschuwen.
• Je het niet eens bent met de bedrijfsarts over je re-integratiemogelijkheden.
• Je twijfelt of je vakantiedagen terecht zijn vervallen.
• Er dreigt een arbeidsconflict te ontstaan.
• Je een vaststellingsovereenkomst krijgt aangeboden tijdens ziekte.

Hulp nodig bij ontslag tijdens ziekte?

Ben je ziek en wil je werkgever je ontslaan met een vaststellingsovereenkomst? Dan is het extra belangrijk om juridisch advies in te winnen. Een arbeidsjurist kan je helpen bij het onderhandelen over je ontslagvoorwaarden, waaronder de uitbetaling van je vakantiedagen.

Lees ons artikel Vaststellingsovereenkomst bij ziekte: dit zijn je rechten. Of plan direct een gratis adviesgesprek in voor deskundig advies over je vaststellingsovereenkomst. Je kunt dan meteen bespreken wat er met je opgebouwde vakantiedagen moet gebeuren.

Ook tijdens ziekte bouw je vakantiedagen op. Net als wanneer je werkt. Die dagen kunnen op een gegeven moment vervallen, maar dat gebeurt niet zomaar. Er gelden duidelijke regels voor.

Je werkgever kan niet eenzijdig bepalen dat jouw vakantiedagen verlopen zijn. Ziekte verandert de situatie, dus laat je goed informeren voordat je instemt met verrekening of verval van vakantiedagen.