1. Het vervallen van je functie is niet hetzelfde als ontslag. Je dienstverband blijft gewoon bestaan totdat er officieel iets anders is afgesproken.
2. Je werkgever moet allereerst actief op zoek gaan naar een andere passende functie voor je binnen het bedrijf. Deze vervangende functie moet aansluiten op jouw ervaring, opleiding en capaciteiten.
3. Wordt er geen passende functie gevonden? Dan volgt vaak een vaststellingsovereenkomst (VSO). Teken deze nooit voordat je juridisch advies hebt ingewonnen.
4. Ben je ziek op het moment dat je functie vervalt? Dan geldt het opzegverbod tijdens ziekte en kan je werkgever je in principe niet ontslaan.

Het klinkt misschien wat onwerkelijk als je werkgever ineens meldt dat jouw functie ophoudt te bestaan. Het bedrijf draait toch ook gewoon door? Klopt, maar dat betekent niet dat elke functie daarbinnen automatisch blijft bestaan. Er kunnen verschillende redenen zijn waardoor een functie komt te vervallen.

Een oorzaak die vaak voorkomt is een reorganisatie, waarbij afdelingen worden samengevoegd of taken anders worden verdeeld. Ook automatisering speelt steeds vaker een rol: taken die jij nu doet, worden overgenomen door software of AI. Daarnaast kan het simpelweg gaan om het wegvallen van werkzaamheden, bijvoorbeeld wanneer een product uit het assortiment verdwijnt of een opdrachtgever wegvalt.

Belangrijk om te weten is dat je werkgever zijn bedrijf mag aanpassen aan deze ontwikkelingen, maar niet zomaar naar eigen inzicht. Er gelden heldere regels om jou als werknemer te beschermen.

Als eenmaal duidelijk is dat jouw functie verdwijnt, breekt er vaak een onzekere periode aan. Wat gaat er nu gebeuren; blijf je in dienst of moet je juist op zoek naar iets nieuws? Hieronder lees je hoe dit proces meestal verloopt en welke stappen je kunt verwachten.

Boventallig verklaard

Wanneer jouw functie vervalt en er niet direct een passende vervangende functie voorhanden is, kan je werkgever je boventallig verklaren. Dat klinkt zwaar, maar het zegt niets over hoe jij functioneert. Boventallig verklaard worden betekent simpelweg dat jouw functie verdwijnt, niet dat jij niet goed genoeg was. De oorzaak ligt dus niet bij jou.

Toch kan deze periode als een emotionele achtbaan voelen. Je krijgt ineens te maken met veranderingen, terwijl je eigenlijk nog aan het verwerken bent dat je vertrouwde functie verdwijnt. Daarom is het juist in deze fase belangrijk om te weten wat je werkgever wel en niet mag doen.

Passend vervangend werk

Zodra je werkgever heeft aangegeven dat je functie komt te vervallen, heeft hij een inspanningsverplichting. Dit betekent dat hij actief op zoek moet naar een andere passende functie voor jou binnen het bedrijf. Passend betekent dat de functie aansluit bij jouw opleiding, ervaring en capaciteiten. Je hoeft dus niet zomaar elke beschikbare klus aan te nemen.

Waar moet passend vervangend werk dan aan voldoen? Het niveau moet in de buurt liggen van je huidige functie, het salaris mag niet zomaar fors dalen en de functie moet passen bij wat jij kunt en hebt geleerd. Is er scholing nodig om de overstap te maken? Dan moet je werkgever die scholing aanbieden, dit gebeurt meestal op zijn kosten.

Krijg je een aanbod voor een andere functie? Sla dit dan nooit meteen af. Dat kan namelijk worden gezien als werkweigering, en dat werkt in jouw nadeel. Ga in plaats daarvan het gesprek aan met je werkgever, om je twijfels te bespreken en samen te bepalen wat er mogelijk is.

Wel of geen passende functie gevonden

Vindt je werkgever een passende functie voor je? Dan maak je samen afspraken over de voorwaarden en gaat je dienstverband op die manier verder. Lukt het niet om iets passends te vinden, ook niet met scholing of aanpassingen, dan kan je werkgever een ontslagprocedure starten. Zo’n procedure gaat via het UWV: zij controleren of jouw functie echt niet meer bestaat en of je werkgever zich voldoende heeft ingespannen om jou te herplaatsen.

Deze UWV-procedure duurt vaak lang en de uitkomst staat niet vast. Daarom kiezen veel werkgevers liever voor een vaststellingsovereenkomst. Daarover lees je verderop meer.

Wat als mijn functie vervalt tijdens ziekte?

Een bijzondere situatie doet zich voor als je te horen krijgt dat jouw functie komt te vervallen terwijl je ziek thuis zit. Je functie kan in dat geval nog steeds vervallen, maar dit staat los van je ziekmelding. Je werkgever heeft in dit geval wel een opzegverbod. Tijdens de eerste twee ziektejaren kan hij je in principe niet ontslaan. Dat betekent dat je werkgever, ook als je functie is vervallen en er geen passende functie beschikbaar is, moet wachten met een ontslagprocedure totdat je weer beter bent. Of dat hij samen met jou naar een andere oplossing moet zoeken. De re-integratie loopt in deze situatie wel gewoon door, maar dan in een andere functie of bij een ander bedrijf (via het tweede spoor).

Ervaar je druk vanuit je werkgever om alvast in te stemmen met vertrek terwijl je nog ziek bent? Wees hier dan extra alert op. Het opzegverbod bestaat juist om je te beschermen tijdens een kwetsbare periode. Laat je in deze situatie altijd goed adviseren voordat je iets ondertekent of toezegt.

In de praktijk eindigt het vervallen van een functie regelmatig in een vaststellingsovereenkomst. Dit is een ontslag met wederzijds goedvinden, waarbij jij en je werkgever samen afspraken maken over de voorwaarden van je vertrek. Werkgevers kiezen vaak liever voor deze weg dan voor een kostbare procedure via het UWV waarvan de uitkomst onzeker is. Hoewel een VSO vanwege functieverval niet iets is waarop je zit te wachten, is het wel het moment waarop je sterk kunt inzetten op je voorwaarden.

Krijg je een VSO voorgelegd? Teken deze dan nooit meteen. Het eerste voorstel is vrijwel altijd het startpunt van een onderhandeling, niet het eindresultaat. Onbezorgd Ontslag onderhandelt dagelijks over vaststellingsovereenkomsten voor werknemers in dit soort situaties en zorgt voor een nette afronding. Zodat jij weer ruimte hebt om je te focussen op de toekomst.